Zwrot podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC)

Ostatnio przyszło mi zmierzyć się z następującym pytaniem:

Czy brak złożenia oświadczenia o objęciu udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym spółki z o.o. wiążę się z obowiązkiem zwrotu pobranego przez notariusza podatku od czynności cywilnoprawnych? Czy Spółka będzie mogła odzyskać zapłacony podatek?

Analizę powyższego zagadnienia oparłem o dwa orzeczenia:

  • interpretację indywidualną Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 23 października 2014 r. (I BPBII/1/436-236/14/MZ),
  • wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z siedzibą w Szczecinie z dnia 12 marca 2015 r. (I SA/Sz 1160/14).

Interpretacja Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach – stanowisko wnioskodawcy

W przedmiotowej interpretacji wskazano, co następuje:

W dniu 25 kwietnia 2014 r. odbyło się zgromadzenie wspólników Wnioskodawcy (spółki z o.o.), na którym podjęto uchwałę o podwyższeniu kapitału zakładowego Wnioskodawcy.

Podwyższony kapitał miał być objęty w drodze emisji nowych udziałów i opłaconych w całości wkładem pieniężnym.

Udziały nowej emisji zostały objęte w tym samym dniu przez jedynego udziałowca spółki.

Od uchwały o podwyższeniu notariusz pobrał podatek w należnej wysokości.

Na chwilę złożenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej nie został złożony wniosek o zarejestrowanie podwyższenia kapitału zakładowego w Krajowym Rejestrze Sądowym.

Wnioskodawca ma zamiar podjąć uchwałę o uchyleniu uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego.

W ocenie wnioskodawcy podatek winien mu zostać zwrócony.

Wnioskodawca przywołał art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Zgodnie z nim:

Podatek, z zastrzeżeniem ust. 2, podlega zwrotowi, jeżeli podwyższenie kapitału zakładowego spółki nie zostanie zarejestrowane lub zostanie zarejestrowane w wysokości niższej niż określona w uchwale – w części stanowiącej różnicę między podatkiem zapłaconym i podatkiem należnym od podwyższenia kapitału zakładowego ujawnionego w rejestrze przedsiębiorców.

Wnioskodawca przywołał również następujący pogląd doktryny:

Niezarejestrowanie podwyższenia w wysokości wynikającej z podjętej w tym celu uchwały jest podstawą do zwrotu podatku, przy czym na tle analizowanego przepisu należy rozróżnić dwie sytuacje:

  1. a) podwyższenie kapitału w ogóle nie zostało zarejestrowane, przy czym jest sprawą obojętną, czy stało się to wskutek niezgłoszenia przez zarząd do rejestracji, czy też z innego powodu (np. wkład niepieniężny nie miał tzw. zdolności aportowej); w tej sytuacji spółce przysługuje zwrot zapłaconego podatku w pełnej wysokości, gdyż do podwyższenia nie doszło,(…) (Goettel Aleksy, Goettel Mieczysław, „Podatek od czynności cywilnoprawnych. Komentarz.”, Oficyna, 2007).

Wnioskodawca wskazał, że zgodnie z art. 262 Kodeksu spółek handlowych podwyższenie kapitału zakładowego spółki z o.o. dla swej skuteczności wymaga podjęcia uchwały zgromadzenia wspólników oraz wpisu jej do rejestru.

W sytuacji, gdy uchwała o podwyższeniu kapitału zakładowego zostanie uchylona przez zgromadzenie wspólników Wnioskodawcy (sytuacja z pyt. 1), przestaje ona wywoływać skutki prawne, a tym samym przestaje być możliwe zarejestrowanie podwyższenia kapitału.

Interpretacja Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach – stanowisko organu podatkowego

Organ uznał prawidłowość stanowiska wnioskodawcy i podniósł, co następuje:

Jeżeli zatem istotnie – jak wskazuje Wnioskodawca – uchylenie uchwały z 25 kwietnia 2014 r. o podwyższeniu kapitału zakładowego poprzez podjęcie kolejnej uchwały nastąpi przed zarejestrowaniem podwyższenia kapitału zakładowego Wnioskodawcy w Krajowym Rejestrze Sądowym i skutkowało będzie niezarejestrowaniem podwyższenia, to spełnione zostaną przesłanki do zwrotu podatku na rzecz Wnioskodawcy w trybie art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Przepis ten bowiem wyraźnie stanowi, że podatek podlega zwrotowi, jeżeli podwyższenie kapitału spółki nie zostanie zarejestrowane.

A skoro uchylona zostanie uchwała o podwyższeniu kapitału zakładowego nie będzie podstawy do zarejestrowania tego podwyższenia. Przy czym podkreślić należy, iż aby uiszczony podatek podlegał zwrotowi uchylenie uchwały musi nastąpić przed zarejestrowaniem podwyższenia.

Stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z siedzibą w Szczecinie z dnia 12 marca 2015 r.

Stanowisko zaprezentowane w powyższej interpretacji znajduje potwierdzenie w orzecznictwie.

W myśl wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego siedziba w Szczecinie z dnia 12 marca 2015 r. (I SA/Sz 1160/14):

Powyższe regulacje prawne i ich skutki w sferze stosunków zobowiązaniowych stanowiły, w ocenie Sądu, podstawę regulacji PodCzynnCywPrU w zakresie określenia powstania obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych w odniesieniu do opodatkowania tym podatkiem czynności polegającej na podwyższeniu kapitału zakładowego spółki mającej osobowość prawną jak i w odniesieniu do instytucji dopłat. I tak uregulowaniem art. 3 ust. 1 pkt 2) PodCzynnCywPrU określone zostało, odrębnie od instytucji dopłat, powstanie obowiązku podatkowego w odniesieniu do podwyższenia kapitału spółki jako chwila podjęcia uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego.

A zatem obowiązek podatkowy powstaje w tym przypadku jeszcze przed powstaniem skutków prawnych przedmiotowej uchwały (które to ww. skutki następują dopiero z chwilą zarejestrowania podwyższenia kapitału spółki przez sąd rejestrowy) – stąd, w ocenie Sądu, zaistniała konieczność szczególnej regulacji w tym zakresie jak i konieczność określenia skutków dla ww. podatku w przypadku nie dojścia do skutku czynności polegającej na podwyższeniu kapitału spółki – podkreślić, bowiem należy, że czynność ta, jak wskazano w powyższych rozważaniach, powstaje dopiero z chwilą zarejestrowania podwyższenia kapitału przez sąd rejestrowy.

Brak takiej rejestracji oznacza tym samym, że podwyższenie kapitału zakładowego spółki nie miało miejsca, stąd art. 11 ust. 1 pkt 4) PodCzynnCywPrU stanowi o zwrocie ww. podatku w tym przypadku.

Podsumowanie

Brak złożenia przez wspólnika oświadczenia o objęciu udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym spółki z o.o. wyklucza możliwość skutecznego zarejestrowania podwyższenia kapitału zakładowego.

Zgodnie bowiem z art. 262 § 2 k.s.h.:

Do zgłoszenia podwyższenia kapitału zakładowego należy dołączyć:

1) uchwałę o podwyższeniu kapitału zakładowego;

2) oświadczenia o objęciu udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym;

3) oświadczenie wszystkich członków zarządu, że wkłady na podwyższony kapitał zakładowy zostały w całości wniesione.

Do czasu zarejestrowania podwyższenia kapitału zakładowego Spółka będzie mogła domagać się zwrotu uiszczonego podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 4 PCC.

Dla jasności, że do przedmiotowego podwyższenia nie dojdzie, sugerowałbym podjęcie przez Spółkę, która chciałaby uzyskać zwrot PCC, uchwały o uchyleniu uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego – analogicznie do sytuacji opisanej w interpretacji indywidualnej Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 23 października 2014 r.

Dołącz do newslettera
Skorzystaj z darmowych porad prawnych
i zapisz się do naszego newslettera!
Zapisz mnie!
Newsletter
//]]>